شهرسالم
رويكرد نيازهاي اساسي
توسعه (BDN
) در شهرستان ساوه
ارزشيابي روند اجراي پروژه شهر سالم ـ روستاي سالم شهرستان
ساوه
نظرات و پيشنهادات راهبردي
پيوستها و ضمائم
4-7-1- رويكرد نيازهاي اساسي توسعه (
BDN
) در شهرستان ساوه :
در تاريخ 16/ 6 /82 اولين جلسه طرح
BDN
با حضور كارشناس اعزامي دبيرخانه كشوري
BDN
و رؤسا و نمايندگان ادارات عضو پروژه شهر سالم
ساوه در محل فرمانداري ساوه تشكيل گرديد . برخي از
حاضران درجلسه عبارت بودند از : فرماندار شهرستان
- معاونت عمراني فرمانداري - رؤساي اداراتي چون
شبكه بهداشت و مركز بهداشت ، بهزيستي ، جهاد
كشاورزي ، آموزش و پرورش ، اداره كار و
اموراجتماعي ، محيط زيست ، شهرداري و….
در اين مراسم كارشناس دبيرخانه كشوري طرح
BDN
به عنوان شروع كار به تشريح و توضيح اهداف كلي طرح
BDN
پرداختند .
به دنبال آن در مورخه 14/7/82 كارشناسان و
نمايندگان ادارات و نهادهاي مؤثر در امر توسعه در
پي درخواست فرمانداري معرفي و برگزيده شدند ، كه
در مجموع 27 نماينده گروه كارشناسان برنامه
BDN
را تشكيل دادند و فعاليت در زمينه
BDN
آغاز گرديد . پس از آن به عنوان اولين گام در
جهت آشنايي بيشتر نمايندگان و مسئولين دستگاهها با
طرح و انتخاب مناطق پايلوت جهت اجراي برنامهBDN
و تشكيل گروههاي
T.S.T در تاريخ 6 و 7 مهرماه 1382 كارگاه آموزشي برنامه
BDN
با حضور كارشناسان اعزامي دبيرخانه شوراي هماهنگي پروژه
شهرهاي سالم - روستاهاي سالم كشور ، مسئولين
دانشگاه علوم پزشكي و مركز بهداشت استان مركزي ،
فرماندار شهرستان ، نمايندگان ادارات و سازمانهاي
عضو پروژه و اعضاء شوراي اسلامي شهر ، بخش مركزي و
شوراي اسلامي روستاهاي مورد نظر جهت اجراي برنامه
( يل آباد ، جوشقان ، طراز ناهيد ) تشكيل گرديد .
در اين كارگاه علاوه بر تشريح اهداف طرح و مزاياي آن
ساختاري كه با يد در اين طرح در منطقه پايلوت
ايجاد شود (اعم از خوشه ها ، سر خوشه ها ، كميته
توسعه روستايي (VDC
) ، تيم بين بخشي توسعه (
TST
) ، مراجع استاني و دبيرخانه طرح ) همراه با شرح
وظايف هركدام ازآنها براي شركتكنندگان تشريح
گرديد. پسازتوضيحكاملبهنمايندگان ادارات اقدام
به تعيين تعداد خوشه ها ، سرخوشه ها و كميته توسعه
روستا گرديد . همچنين تيم بين بخشي توسعه در سه
تيم عملياتي جهت فعاليت در سطح سه روستاي پايلوت
انتخاب شده ( يل آباد ، جوشقان ، طراز ناهيد )
تشكيل گرديد و در نهايت وظايف آنها و اقدامات آتي
كه مي بايست در راستاي برنامه انجام گيرد به شرح
زير تعيين گرديد :
/*/ آموزش روستائيان
/*/
تعيين
سرخوشه ها
/*/
آموزش
سرخوشه ها و
VDC
ها
/*/
آموزش
سرخوشه ها در مورد نحوه پركردن فرمهاي پرسشنامه
خانوار
/*/
جمع
بندي فرمهاي پرسشنامه
در همين راستا در تاريخ 30/7/82 هيأت بازديد گننده نماينده
سازمان بهداشت جهاني متشكل ازكارشناساني از كشور
مراكش از روند اجرايي پروژه شهر سالم ساوه و
عمليات اجرايي برنامه
BDN در شهرستان ساوه بازديد نمودند . هدف از اين بازديد علاوه
بر ارائه گزارش به سازمان بهداشت جهاني ،
الگوبرداري از اين پروژه ها و اجراي آنها دركشور
مراكش عنوان گرديد .
در ادامه روند اجريي برنامه
BDN در خصوص حضور نمايندگان و كارشناسان دبيرخانه كشوري طرح
BDN
و نمايندگان ادارات مختلف در قالب تيم بين بخشي
توسعه (T.S.T) در روستاهاي طراز ناهيد ، جوشقان و يل آباد در تاريخ
28/8/82 و 10/12/82 جهت انتخاب و تعيين خوشه ها -
سرخوشهها و اعضاي كميته توسعه روستا (
VDC ) در هر روستا و تبيين اهداف طرح براي مردم اقدام گرديد و
نهايتاً انتخاب سرخوشه ها و همچنين انتخاب اعضاي
تشكيل دهنده كميته توسعه روستا كه مي بايست همراه
با اعضاي شوراي اسلامي روستا شكل گيرد ازطريق
انتخابات عمومي وبارأيهمه مردم اين روستاها انجام
گرفت . تا به جمع آوري اطلاعات - نيازها و اولويت
بندي نيازهاي منطقه و محله مربوط به خود بپردازند
. كه روند اجراي برنامه
BDN در زما ن حاضر نيز ادامه دارد .
5-
ارزشيابي روند اجراي پروژه شهر سالم
–
روستاي سالم شهرستان ساوه :
در
شهر سالم ساوه تنوع و تعداد پروژه هاي شهر سالم
اجرا شده يا در دست اجرا قابل ملاحظه مي باشد .
همكاري بين بخشي با مصوبه هيأت دولت كه ده وزير و
پنج رئيس سازمان را به عنوان شوراي هماهنگي پروژه
شهرهاي سالم ، روستاهاي سالم كشور برگزيده بازتاب
آن در شهر ساوه زير نظر فرماندار و با حضور فعال
واحدهاي اجرائي ذيربط در ستاد شهر سالم ساوه تجلي
پيدا نموده است . همچنين زمينه مشاركت مردمي در
پروژه هاي شهر سالم - روستاي سالم با فعال شدن
شوراي اسلامي شهر در سال 1378 بهتر و بيشتر فراهم
گرديده است .
پروژه شهر سالم ساوه كه از سال 1376 آغاز شده است
گامهاي استواري را در راستاي دستيابي به اهداف شهر
سالم برداشته كه مهمترين آنها معرفي گرديدند .
ضمناً مقرر گرديد هر يك از پروژه ها توسط كميته
ارزشيابي ستاد شهر سالم ساوه در قالب يك برنامه
تحقيقاتي با همكاري و مشاركت فعال دانشگاه يا
دانشكده منتخبموردبررسيقرار گرفته تا از ميزان
موفقيت آن ، مسئولين و برنامه ريزان آگاه گردند .
ولي مجموعاً در خلال سالهاي گذشته اجراي پروژه هاي
شهر سالم چه دست آوردي براي شهر ساوه داشته ،
موضوعي است كه به آن توجه خواهد شد .
اگر توسعه پايدار
با محوريت سلامت را هدف شهر سالم و راهكار دستيابي
به آن را اجراي پروژه شهر سالم متكي بر همكاري بين
بخشي و مشاركت مردمي بدانيم ، با انتخاب شاخص هاي
كيفي مي توان ميزان موفقيت را سنجيد ولي شاخص هاي
كيفي آنطور كه بايد و شايد نمي تواند بازگو كننده
حقايق باشند لذا براي بهتر ارائه نمودن موفقيت ها
نياز به انتخاب شاخص هاي كمي داريم . براي انتخاب
شاخص هاي كمي بايد به سه اصل زير توجه ويژه مبذول
گردد :
-
پايداري
-
عدالت اجتماعي
-
مقبوليت اجتماعي
براي ارزشيابي پروژه شهر سالم ساوه پس از بحث و
تبادل نظر از بين شاخص هاي مختلف ، هفت شاخص
زير انتخاب گرديد :
-
ميزان مرگ و مير كودكان زير پنجسال
-
ميزان متولدين با كمتر از وزن طبيعي
-
نرخ بيسوادي
- نرخ بيكاري
-
نرخ رشد جمعيت
-
سرانه فضاي سبز
-
ضريب نفوذ تلفن
در
هرهفت شاخص منتخب فوق سه اصل عدالت اجتماعي ،
پايداري و مقبوليت اجتماعي براي ارزشيابي كوتاه
مدت لحاظ شده وشاخص هائي بحساب ميآيند كه تمام
بخش هاي توسعه بويژه مشاركت فعال مردم در بهبود
آنها مؤثر ميباشد
تغيير شاخص هاي
منتخب هفتگانه شهر سالم ساوه در خلال سالهاي 1376
تا 1382 همچنين مقايسه آن با شاخص هاي استان مركزي
و شاخص هاي كشوري در سال 1380 در جدولي كه در پي
مي آيد معرفي شده اند .
(
نمودارهاي 7- 16 الي 7-29 )
جدول شاخصهاي هفتگانه ارزشيابي پروژه شهر سالم
ساوه
|
 سال
شاخص |
1376 |
1377 |
1378 |
1379 |
1380 |
1381 |
1382 |
استان مركزي
1380 |
كشوري 1380 |
|
مرگ و ميركودكان زير پنجسال در 1000
تولد زنده |
22
(1) |
9/19
(1) |
5/17
(1) |
8/21
(1) |
6/19
(1) |
4/19
(1) |
ـــــ |
8/26
(2) |
56/30
(3) |
|
در صد متولدين با كمتر از وزن طبيعي |
61/3
(1) |
58/3
(1) |
56/3
(1) |
54/3
(1) |
55/3
(1) |
1 / 4
(1) |
ـــــ |
16/4
(2) |
35/4
(3) |
|
نرخ بيسوادي (%) |
62/12
(4) |
36/12
(4) |
03/12
(4) |
76/11
(4) |
49/11
(4) |
05/11
(4) |
ـــــ |
6/14
(5) |
19
(6) |
|
نرخ بيكاري (%) |
10
(7) |
6/9
(7) |
9
(7) |
8
(7) |
5/7
(7) |
95/8
(7) |
ـــــ |
16/9
(8) |
50/14
(9) |
|
نرخ رشد جمعيت(%) |
76/0
(16) |
75/0
(16) |
74/0
(16) |
96/0
(16) |
32/1
(16) |
6/1
(16) |
8/1
(16) |
23/1
(2) |
20/1
(3) |
|
سرانه فضاي سبز شهري ( متر مربع
) |
12
(10) |
2/12
(10) |
5/12
(10) |
14
(10) |
15
(10) |
16
(10) |
9/18
(10) |
12
(11) |
6
(12) |
|
ضريب نفوذ تلفن ( % ) |
9/14
(13) |
60/18
(13) |
55/21
(13) |
26/22
(13) |
74/21
(13) |
5/26
(13) |
09/28
(13) |
40/19
(14) |
73/19
(15) |
منابع دريافت آمار :
(1)
مركز بهداشت ساوه
(9)
وزارت كار و امور اجتماعي
(2)
مركز بهداشت استان مركزي (10) شهرداري ساوه
(3)
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي (11)
استانداري استان مركزي
(4)
نهضت سواد آموزي شهرستان ساوه (12) مركز مطالعات
وزارت كشور
(5)
اداره كل آموزش و پرورش استان مركزي (13) شركت
مخابرات ساوه
(6)
وزارت آموزش و پرورش (14) اداره
كل پست و تلگراف و تلفن استان مركزي
(7)
اداره كار و امور اجتماعي
(15) وزارت پست و تلگراف و تلفن
(8)
اداره كل كار وامور اجتماعي استان مركزي (16)
فرمانداري شهرستان ساوه
6-
نظرات و پيشنهادات راهبردي :
براي پيشبرد بهتر و سريعتر پروژه اقدامات ذيل پيشنهاد
مي شود ؟
1-
باستناد اصل يكصد و سي و هشتم (138 ) قانون
اساسي جمهوري اسلامي ايران كه هيأت وزيران
درجلسه 26/1/1375 بنابر پيشنهاد شماره 6673
–
27/7/1373 وزارت بهداشت ، درمان وآموزش پزشكي
پروژه شهر سالم
– روستاي سالم را تصويب نموده است ، لذا پيشنهاد مي شود
لايحه فوق توسط مجلس شوراي اسلامي قانونمند
شده و به وزارتخانه ها ، سازمانها و دستگاههاي
ذيربط ابلاغ شود .
2-
آئين نامه ها ، دستور العمل ها و بخشنامه هاي
شوراي هماهنگي به كليه دستگاههاي اجرايي
استاني و شهرستاني جهت اجرا ، ابلاغ و اجراي
آن هدايت و حمايت شود .
3-
حمايتهاي همه جانبه استاندار ، فرماندار ،
بخشداران ، نمايندگان مجلس شوراي اسلامي ،
ائمه جمعه و جماعات از پروژه
4-
پروژه هاي بين بخشي (پروژه هايي كه در اجراي
آن به نحوي چندين دستگاه دخيلند ) پس از تصويب
در كميته كارشناسي و ستاد پروژه شهرستان و
استان از سوي سازمان مديريت و برنامه ريزي
حمايت قانوني و پشتيباني مالي شود .
5-
در انجام اقدامات و اولويت آنها نظر سنجي از
مردم همان جامعه بطور جدي لحاظ شود .
6-
بررسي و تعيين وضعيت موجود ، نظر سنجي هاي
لازم از مردم و تدوين برنامه هاي كوتاه مدت ،
ميان مدت و دراز مدت تا نيل به استانداردهاي
جهاني .
7-
تأكيد واعتقاد عملي بر تشريك مساعي مردم در
برنامه ريزي ، اجرا و ارزشيابي پروژه شهر سالم
و قرارگرفتن ابتكارعمل در دست مردم .
8-
جلب هر چه بيشتر سازمانهاي دولتي و افزايش
مشاركت ايشان .
9-
هماهنگ ، همفكر و همسو نمودن كارشناسان ادارات
و سازمانهاي مرتبط بمنظور اجراي عملي ، علمي ،
اقتصادي ، آسان و مردمي طرحها جهت جلوگيري از
دوباره كاري و بالطبع مصرف بيمورد و اسراف
منابع (انساني ، مادي ، زماني ) .
10-
افراد شاخص محلي و مشاركت جويان شناسائي و از
وجود ايشان استفاده بهينه شود .
11-
سازمانهاي غيردولتي موجود در هر منطقه شناسائي
و مشاركت ايشان در امور جالب شود .
12-
طرح محله سالم ( انتخاب محله هاي آسيپ پذير
جهت اجراي طرح محله سالم ) .
13-
طرح محله سالم در مناطقي كه بصورت خودجوش و با
مشاركت مردمي بوجودآمده و فعال مي شوند از سوي
بخشهاي دولتي حمايت شوند .
14-
تشكيل كارگاههاي آموزشي براي كارشناسان و
كاركنان دستگاه هاي مختلف فعال در پروژه .
15-
تشويق و ترغيب دانشجويان و حمايت لازم
دانشگاههاي شهرستان و استان از دانشجوياني كه
بمنظور مطالعات تحقيقاتي و كاربردي پايان نامه
و پروژه خود را در موضوعات شهر سالم
–
روستاي سالم و
BDN
ارائه مي نمايند .
16-
تلاش درجهت رسيدن به هماهنگي و همسوسازي كليه
سازمانها و نهادهاي دولتي و غير دولتي بمنظور
رسيدن به هدفهاي توسعه هزاره سازمان ملل - آب
شيرين
–
و شاخصهاي شهر سالم
–
روستاي سالم
ـ
ادارات ، سازمانها ، نهادها ، وزارتخانهها ، و
مراجعيكه با پروژه شهر سالم ـ روستاي سالم ساوه
همكاري داشته اند :
الف » در سطح شهرستان : ( فرمانداري و كليه ادارات
زير مجموعه )
1-
فرمانداري
2-
شهرداري
3-
اداره پست
4-
اداره گاز
5-
اداره برق
6-
اداره صنايع
7-
اداره تعاون
8-
اداره مخابرات
9-
اداره بازرگاني
10-
امورمنابع آب
11-
نيروي انتظامي
12-
اداره مخابرات
13-
شبكه دامپزشكي
14-
دانشگاه پيام نور
15-
دانشكده پرستاري
16-
اداره منابع طبيعي
17-
اداره راه و ترابري
18-
اداره محيط زيست
19-
اداره ارشاد اسلامي
20-
اداره تأمين اجتماعي
21-
اداره تبليغات اسلامي
22-
دانشگاه آزاد اسلامي
23-
اداره ميراث فرهنگي
24-
اداره جهاد كشاورزي
25-
آب و فاضلاب شهري
26-
آب و فاضلاب روستايي
27-
بيمارستان شهيد چمران
28-
اداره كار و امور
اجتماعي
29-
اداره آموزش و پرورش
30-
بنياد شهيد انقلاب
اسلامي
31-
اداره مسكن و شهرسازي
32-
اداره اوقاف و امور
خيريه
33-
بنياد جانبازان انقلاب
اسلامي
34-
دفترمحلي شهر صنعتي
كاوه
35-
اداره امور اقتصادي و
دارايي
36-
سپاه پاسداران انقلاب
اسلامي
37-
مركز بهداشت شهرستان
ساوه
38-
انجمن حمايت از
بيماران تالاسمي
39-
شبكه بهداشت و درمان
شهرستان
40-
خبرگزاري جمهوري
اسلامي ايران
–
واحد ساوه
41-
بخشداري مركزي ، خرقان
، زرند و نوبران
نهادهاي مردمي : سازمانها ي غير دولتي (NGO
)هاي عضو پروژه شهر سالم ـ روستاي سالم ساوه :
1-
اداره بهزيستي
2-
رابطين بهداشت
3-
شوراي اسلامي شهر
4-
كميسيون امور بانوان
5-
ستاد اقامه نماز جمعه
6-
انجمن اولياء و مربيان
7-
انجمن حمايت از
زندانيان
8-
شوراهاي اسلامي
روستاها
9-
كميته امداد امام
خميني (ره)
10-
انجمن معتادان گمنام (
N.A )
11-
انجمن حمايت از
بيماران كليوي
12-
مؤسسه خيريه سميه
(نگهداري از معلولين)
13-
نماينده مردم ساوه در
مجلس شوراي اسلامي
14-
مؤسسه خيريه امام صادق
(ع)
–
ايجاد اشتغال جهت بانوان
15-
مؤسسه خيريه علي ابن
ابيطالب (ع) - (حمايت از ايتام)
16-
مؤسسه خيريه هماي رحمت
ـ ايجاد اشتغال و دستگيري از بانوان
17-
مؤسسه خيريه حجت ابن
الحسن عسگري (ع) - وام قرض الحسنه
بدونكارمزد
-
استانداري
-
اداره كل مخابرات
-
اداره كل امور آب
-
اداره كل مخابرات
-
اداره كل صنايع و معادن
-
اداره كل جهاد كشاورزي
-
صدا و سيماي مركز اراك
-
دانشگاه علوم پزشكي اراك
-
اداره كل سازمان بهزيستي
-
سازمان آموزش و پرورش
-
اداره كل آب و فاضلاب شهري
-
اداره كل مسكن و شهرسازي
-
اداره كل آب و فاضلاب روستايي
-
اداره كل سازمان حفاظت محيط زيست
ج » در سطح كشوري :
1-
وزارت نيرو
2-
وزارت كشور
3-
وزارت صنايع
4-
سازمان بهزيستي
5-
وزارت جهاد كشاورزي
6-
وزارت آموزش و پرورش
7-
وزارت كار و امور
اجتماعي
8-
وزارت مسكن و شهر سازي
9-
سازمان حفاظت محيط
زيست
10-
وزارت پست و تلگراف و
تلفن
11-
وزارت فرهنگ و ارشاد
اسلامي
12-
سازمان شهرداريهاي كل
كشور
13-
وزارت بهداشت ، درمان
و آموزش پزشكي
14-
سازمان صدا و سيماي
جمهوري اسلامي ايران
15-
دبيرخانه شوراي
هماهنگي پروژه شهرهاي سالم- روستاهاي سالم كشور
و دفتر نمايندگي سازمان جهاني بهداشت
در جمهوري اسلامي ايران